काठमाडौं, ५ बैशाख : इरानले हर्मुजको जलमार्ग व्यावसायिक जहाजका लागि खुला गरेको बताएपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको भाउमा गिरावट आएको छ । हर्मुज जलमार्गमा तनाव कम हुने सकारात्मक सङ्केतसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा केही कमी आएको हो । अमेरिका–इजरायल र इरानबीच युद्धविरामको बाँकी अवधिका लागि इरानले हिजो हर्मुज जलमार्ग खुला गरेको घोषणा गरेको छ ।
यो घोषणापछि ब्रेन्ट कच्चा तेलमा प्रतिब्यारेल ८८ डलरमा झरेको छ, जुन घोषणा अघि ९८ डलरभन्दा माथि थियो । हर्मुज जलमार्ग इरानको दक्षिणमा रहेको साँघुरो भाग हो, जहाँबाट तेल र तरल प्राकृतिक ग्यास ढुवानी गरिन्छ । अमेरिका र इजरायलले संयुक्त रुपमा इरानमा आक्रमण शुरु गर्नुअघि कच्चा तेलको भाउ प्रति ब्यारेल ७० डलरभन्दा कममा कारोबार भइरहेको थियो । झण्डै तीन महिना अघि गएको फेब्रअरी २२ तारिखमा युद्ध शुरु भएको थियो । मार्चमा कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल ११९ डलरभन्दा माथि पुगेको थियो । यसबीचमा भाउमा पटक–पटक उतारचढाव भइरहेको छ ।
विदेशमन्त्री सइद अब्बास अरागचीले सामाजिक सञ्जाल एक्समा अमेरिका–इरानबीच युद्धविरामको बाँकी अवधिका लागि हर्मुज जलमार्ग भएर आवतजावत गर्ने सबै व्यावसायिक जहाजहरूको लागि मार्ग खुला गरिएको बताउनुभएको छ । इरानले हर्मुजको जलमार्ग खुल्ला भएको घोषणा गरे पनि ट्र्याकिङमा थोरै जहाजहरू चलिरहेको देखिएको बीबीसीले जनाएको छ । जहाजहरूले तोकिएको सुरक्षित लेनहरू प्रयोग गर्नुपर्नेछ । अमेरिका र इरानबीचको युद्धविराम यही अप्रिल २२ तारिख अर्थात् बुधबार समाप्त हुँदैछ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको पछिल्लो घोषणालाई स्वागत गर्नुभएको छ । तर उहाँले दुई देशहरूबीच शान्ति सम्झौता नभएसम्म इरानी बन्दरगाहमा नाकाबन्दी जारी रहने बताउनुभएको छ । हालै अमेरिका र इरानबीच पाकिस्तानमा भएको वार्ता असफल भएको थियो ।
यद्यपि पाकिस्तानसहितका मध्यस्थकर्ता देशले दोस्रो चरणको वार्ताका लागि निरन्तर पहल गरिरहेका छन् । इरानको पछिल्लो घोषणा इजरायल र लेबनानबीच १० दिनका लागि युद्धविरामको सहमति भएपछि आएको हो । इरान समर्थित हिज्बुल्लाहले पनि युद्धविराम सम्झौता पालना गर्ने जनाएको छ । भारत, चीन, फ्रान्स, बेलायतलगायत विश्व समुदायले पछिल्लो कदमको स्वागत गरेका छन् ।
